|
| |
-
KILLANMA
-
Aşırı kıllanma
yüz, göğüs, karın, sırt, kol ve bacakların üst kısmında uzun kalın
ve sert kılların çıkmasıdır. Bu durum kozmetik bir problemin yanında,
aynı zamanda hormonal bir düzensizliğide gösterir.
- Normal Kıl Büyümesi
Kıllar soğuk ve tahriş edici maddelere karşı koruyucudur. Her kıl
derinin altında folikül adı verilen kökten büyür, ve kıl derinin üzerinde
kalan kısmı alınsada kökü durduğu sürece büyümeye devam eder.
insanda doğduğunda yaklaşık 50 milyon kıl kökü vardır, ve bunların
sayısı 40 yaşından sonra azalmaya başlar. Erişkinlerde iki tip kıl
vardır, bunlardan birincisi ince, renksiz ve kısa olan kıllardır. Birçok
kadının yüzünde, göğüslerinde ve sırtında bu tip kıllar bulunur.
ikinci tür ise hem kadın hem de erkeklerin başında, koltuk altında ve
genital (cinsel) bögelerinde bulunan, sert uzun ve koyu renkli kıllardır.
Erkeklerin yüz ve vücutlarında bulunan kıllarda bu ikinci türdendir. Ön
kol (dirseklerin altı) ve bacakların dizden aşağısındaki kılların
sayısı kişilerin hormonal durumundan bağımsızdır. Bu bölgelerdeki aşırı
kıllanma hastalık değildir.
Hormon Dengesi ve Tüylenmenin
Belirmesi
Menarş'ın (adet kanamaları) başlaması ile genç bir kızın vücudunda
bir kadına özgü değişikler olur. Bunlardan en önemlisi erkeklerden farklı
ve az olan tüy dağılımıdır. Bu durum büyük oranda kadına özgü
hormonal denge ile kontrol edilir. Sağlıklı bir hormonal yapı için
beyindeki merkezler, yumurtalıklar, tiroid ve böbrek üstü bezlerinin uyum
içinde çalışması gerekir. Beyindeki hipofiz bezi salgıladığı
hormonlar yolu ile yumurtalıkların, memelerin, tiroid ve böbrek üstü
bezlerinin fonksiyonlarını kontrol eder. Hipofizden salgılanan iki önemli
hormon vardır. FSH: (Follikül Uyarıcı Hormon) yumurtalıklarda folikül
olarak adlandırılan ve içinde yumurta bulunan sıvı dolu keseciklerin gelişmesini
sağlar. LH: (Luteinize Edici Hormon) gelişmiş foliküllerin çatlamasını
ve yumurtaların serbestleşmesini uyarır. Bu iki hormonun uyumlu çalışması
ile sağlıklı yumurta gelişimi sağlanır. Yumurtalıkların salgıladığı
en önemli hormon östrojendir (kadınlık hormonu). Östrojenin kadın vücudunun
gelişiminde ve fonksiyonlarının devamında yeri çok önemlidir. Östrojenin
en önemli fonksiyonlarından biri vücutda kadınsı bir tüy dağılımı sağlamaktır.
Menapoza yaklaşıldığında yumurtalıklardaki yumurta deposu azalmıştır.
Sağlıklı yumurta gelişimi olmaz ve östrojen Salınımı azalır.
Hormonların bir orkestra gibi ahenk içinde çalışması ile kadının
kendine öz fonksiyonları sağlıklı ve uyum içinde devam eder. Eğer kadında
kalıtsal bir problem yoksa yumurta gelişimi, adet dönemleri, kılların vücutta
dağılımı, üreme, kadınsı vücut ve ses gelişimi sağlıklı olacak ve
aksamayacaktır.
Yüzde ve vücutta
aşırı kıllanmaya neler yol açar?
Genellikle aşırı kıllanma kandaki androjenlerin (erkeklik
hormonları) artmasına bağlıdır. Androjenler erkeklerde daha yüksek düzeylerde
olmak üzere hem erkek hemde kadında bulunan hormonlardır. Androjenler ince,
zayıf ve kısa olan kılların sert, uzun kıllara dönüşmesine neden olur.
Androjen düzeylerinin yükselmesine ve bunun sonucu olarak da kıllanmaya
neden olan durumlar;
- Menapoz:
Bu dönemde yumurtalıklardan
östrojen (kadınlık hormonu) sentezi azaldığı halde androjen sentezi
devam eder, buna bağlı olarak kıllanma görülebilir.
Genetik:Annesinde veya büyükannesinde
aşırı kıllanma olan kişilerde aynı hastalığın görülme olasılığı
fazladır.
ilaç yan etkileri:Erkek hormonları veya
androjenik özellikler gösteren ilaçlar alan kişilerde aşırı kıllanma
görülebilir.
Polikistik over hastalığı:Overlerde birçok kist oluşur
ve erkek hormonları fazla olarak üretilir. Hastalarda aşırı kıllanma,
düzensiz yumurtlama, adet düzensizlikleri, kısırlık ve şişmanlık görülür.
Yumurtalık Tümörleri:Nadir olarakda androjen salgılayan
hormonlar aşırı kıllanmaya neden olur.
Adrenal (Böbreküstü Bezi) Bozuklukları:Androjenler adrenal
bezlerinde de üretilir. Adrenal hiperplazi (bezlerin büyümesi) durumunda
fazla androjen üretilmesine ve aşırı kıllanmaya neden olur.
Aşırı kıllanmanın
nedeninin belirlenmesi
Yapılan hormon testleri ile kandaki androjen ve diğer hormonların
seviyeleri belirlenir. Ayrıca yapılan ultrason incelemesi ve özel
radyolojik incelemeler ile yumurtalık veya böbrek üstü bezlerinde ki tümörler
tespit edilebilir.
Aşırı kıllanma
nasıl tedavi edilebilir?
Kozmetik Tedavi
Tüy dökücü kimyasalların kullanımı, ağda, traş vs gibi yöntemler ile
geçici olarak bu kıllardan kurtulmak mümkündür. Epilasyon kalıcı sonuç
veren yöntemlerden biridir. ince elektroliz iğneleri ile kıl köküne hafif
bir elektrik akımı verilir ve kıl kökü öldürülür. Hormon tedavisi görecek
kişilerin epilasyonu en az altı ay sonra yaptırması uygun olur.
Tıbbi Tedavi
Aşırı kıllanmanın tedavisinde en sık kullanılan ilaçlar doğum kontrol
haplarıdır. Bu haplardaki östrojenler karaciğerde androjenlere bağlanarak
onların etkisini azaltan proteinlerin üretilmesini sağlar. Diğer bir ilaç
olan Spiranolakton androjenlerin ciltteki etkisini engeller. Böbrek üstü
bezlerinin hastalıklarına bağlı aşırı kıllanmanın tedavisinde
kortizon kullanılır. Son yıllarda GnRH anologları denilen bir grup ilaç
ile yumurtalıklardan androjen salınımı engellenerek aşırı kıllanma
tedavi edilmektedir. Hormon tedavisi ile yeni kıl çıkması engellenir. Önceden
çıkan kıllar hormon tedavisi ile dökülmez, tedavinin bitiminden en az altı
ay sonra epilasyon uygulanarak yok edilebilir. Hormon tedavisine başlandıktan
ortalama bir ila iki yıl sonra ilacın dozu azaltılarak kıllanmanın
tekrarlayıp tekrarlamadığı tespit edilir ve gerekirse ilaca daha uzun süre
devam edilir.
kaynak:
www.mumcu.com
| |
|