BEBEK AMNİYON SIVISI ÇOKLUĞU

Anne karnındaki bebek (fetus), amniyon sıvısı adı verilen bir sıvı içinde bulunur. Bu sıvı, rahim içindeki bebeği dışarıdan gelecek travmalara karşı koruduğu gibi, bebeğin büyümesi ve gelişmesine de olanak sağlar.

Gebeliğin çeşitli dönemlerinde değişik miktarlarda olan amniyon sıvısı, dinamik bir yapıya sahiptir. Gebeliğin son aylarında günde yaklaşık 150ml. sıvı döngüsü olur ve ortalama miktarı yaklaşık 800-1000 mililitredir. Gebeliğin ikinci 3 ayında, amniyon sıvısının tamamı 3 saatte değişmektedir. Amniyon sıvısının döngüsü, başlıca, fetüsün sıvıyı yutması ve idrarını yapması fonksiyonlarıyla gerçekleşmektedir. Bu fonksiyonlarda herhangi bir bozukluk, amniyon sıvısının azlığı veya fazlalığı ile sonuçlanabilir.

Fetüste ösefagus (yemek borusu) yokluğu, trakeo-ösefageal fistül (yemek borusu ile nefes borusu arasında delik) varlığı veya buna benzer durumlarda yutma fonksiyonu normal şekilde olmayacağından amniyon sıvısı fazlalığı (polihidramniyos) görülür. Yine; böbrek yokluğu, idrar yollarında tıkanıklık gibi durumlarda fetüs, idrarını yapamayacağından amniyon sıvısının azlığı (oligohidramniyos) ortaya çıkmaktadır.

Amniyon sıvısı miktarının 2000 ml.'nin üzerinde olmasına polihidramniyos veya hidramnios adı verilmektedir. Gebeliklerin binde 2,6-7'sinde görülür. Hiçbir sebep bulunamayabileceği gibi, çeşitli nedenlere bağlı olarak da görülebilir. Annede diyabet hastalığının bulunması, bunların başlıcalarındandır. Polihidramniyos olgularının yaklaşık dörtte birinde annede diyabet mevcuttur. Preeklampsi hastalarında da polihidramniyos görülebilir.

Fetüse ait polihidramniyos nedenleri ise şunlardır:

Fetüsün yutmasını engelleyen anomaliler (sindirim sistemi veya merkezi sinir sistemi anomalileri)
Solunum yolu anomalileri
Diyafragma hernisi (diyafram fıtığı)
Doğumsal kalp hastalıkları
Fetüste hidrops fetalis hastalığı
İkiz gebelik
İdiopatik (sebebi belirlenemeyen)
Polihidramniyos, ultrasonografi ile tanısı konulan bir durumdur. Gebeliğin son haftalarında amniyon sıvısının miktarının hesaplanmasında amniyotik sıvı indeksi (Amniotic fluid index=AFI) ölçümü kullanılmaktadır. Anne karnı dört bölgeye ayrıldığında her bölgeden alınan amniyotik sıvı miktarı ölçümleri toplamı, amniyotik sıvı indeksini verir. Normali 100-250mm. olan bu ölçüm 250mm.den çok olduğunda polihidramniyos kabul edilir.

Polihidramniyos saptanan bir gebelikte ilk adım dikkatli bir ultrasonografik anomali taramasıdır. İkinci adım anneye ait nedenlerin araştırılmasıdır. Kan şekeri takibi yapılır. Sebebi belirlenemeyen durumlarda takip süreci gebelik boyunca devam eder.

Polihidramniyos varlığında potansiyel risk aşırı gerilime bağlı erken doğum ağrıları, su kesesinin açılmasıdır.

Şiddetli olgularda, gebeliğin 34. haftasından önce uygulanabilecek bazı ilaçlar sıvı miktarını kontrol edebilir.

Uygulanabilecek bir tedavi metodu; fazla olan sıvının rahmin gerilmesini ve erken doğum ağrılarını tetiklemesini önlemek amacıyla, amniyon sıvısının bir kısmının amniyosentez ile boşaltılmasıdır. Belirli zaman aralıklarıyla uygun miktarda sıvı bir enjektör aracılığıyla alınır.